من و او دوقلو نیستیم، بدنهایمان هم بهم نچسبیده، اما بزور بهم بسته اندمان به امید وابستگی، اگر این جالب نباشد، اینکه فرض را بر آن گذاشته اند که جریان خون یا مغزمان یکی است جالب است.

ما بیقواره هستیم. مسلم است که به خودمان باید آرایشی بدهیم اما بجای باز کردنمان از هم، مصمم هستند که از کمر نیممان کنند. به چهار قسمتمان تقسیم کنند. منطقشان جالب است، عدالت!

عدالت واژه ی قشنگیست اما نه برای دو قسمت مساوی تقسیم کردن انسانها.

ممکن است بگوئید، ترس یک حس است که در هر انسانی وجود دارد. یا برخی انسانها هستند که تماما ترسو هستند. جواب من اینست که حتما هر انسانی که کم یا زیاد می ترسد، به همان نسبت نمون برگ ترسش پررنگ تر یا کاغذهائی که به پرونده اش چسبانیده اند، بیشتر است.

ممکن است بگوئید، انسانهائی وجود دارند که نمی ترسند باوجود اینکه پرونده ی سیاهی دارند.

جواب من اینست که این انسانها هم به نوعی می ترسند یا بهتر بگویم از رنگ و حجم کاغذی که بهشان سنجاق می شود، قطعا واهمه ای دارند. اگر هم نترسند، حتما آب از سرشان گذشته است. به این معنی که آنچه درون پرونده ی زندگیشان موجود است، پررنگ تر از این برگه کاغذ است یا به عبارت ساده تر برگه ی ترسش در اولویت پائین تری قرار دارد.

بنابراین می خواهم بگویم برای ادعای ترسو بودن آدمها، زاویه دید کمکی ای به عنوان بیشتر بدانید، درج بکنیم تا هرکس خواست بخواند و خود قضاوت بکند.

گدای سر کوچه ی ما، زاهد را یادتان می آید؟

همو دیگر گدائی نمی کند. بازارش کساد است. نه به این دلیل که بساط گدائی اش را جمع کرده اند، نه. او دیگر با اصل موضوع مشکل دارد. گدای سرکوچه ی ما، زاهد می گوید: تا بوده گدا متعلق به گذرها بوده. دم در خانه ها بوده. در کوچه و پس کوچه ها بوده. این چه بساطیست که گداهائی آمده اند که بساطشان را در خانه های خودشان پهن کرده اند و دستشان به سمت خودشان دراز است!

مردن به خودی خود معضل بزرگیست. کسی را کشتن مشکل بزرگتریست و کسی را وادار به مردن کردن بدترین نوع مردن است.

نمی دانم، آنها می گویند. همانها که همیشه دهانشان برای گفتن می جنبد. می گویند کسی (فوقش هم کسانی) را کشته اند، برده اند و سوخته اند پس براساس این فرض نتیجه می گیریم که ما هم می میریم! من نمی گویم. من اصلا کاری به این کارها ندارم. مردن دیگران پای خودشان است. تلاش من برای هیچ چیز نیست غیر از نمردنم. در این کار موفق عمل کرده ام. البته نمی شود دهان آنها را که مدام دهانشان برای گفتن می جنبد، بست. می گویند بعضی ها برای نمردن التماس می کنند، تا رکوع خم می شوند و زیر پای دیگران را خالی می کنند!

به جهنم بگذار بگویند و بمیرند. من نمی گویم و زنده می مانم. کاش زنده بمانم.  کاش نزاع ها یک طرفه بود. دیگر مجبور نبودی برای رفتن به سوئی از سوئی دیگر باز بمانی! لااقل کاش آنها که همیشه دهانشان برای گفتن می جنبد تنها متعلق به یک طرف نزاع بودند! اگر این طور می بود من می توانستم زنده بمانم.

آخر می دانید، هیچ چیز غیراز زنده ماندن برای من حیاتی نیست!

حال اگر کسی آنقدر بهت احساس نزدیکی بکند که بگوید با تو دوست است. اما فاصله اش باهات دور باشد، خواهی دید که تفاوتها روز به روز بیشتر می شوند. شاید معتقد به حرفی که می زنم نباشید اما وقتی تفاوتها چهره ی حقیقی خودشان را نشان دادند، همه چیز معلوم می شود.

حالا هم که بزرگ شده ام می دانم که بین دو چیز مجزا (مرگ و سکوت)، چه چیزی را انتخاب بکنم.

کارکرد مهمش همین است. اینکه کنت می گوید شناخت جامعه علم است. اینکه مارکس و وبر و اسپنسر و ...، جانشان را می دهند تا بگویند جامعه تعریف دارد و تکراری و تکاملیست، همه باید همین را بگویند که من می گویم. جامعه دستگاهیست که انسانها را جابجا می کند.

هرکسیکه می خواهد حرف حسابی بزند یا مشکلی را از جامعه حل بکند باید به این فکر بکند که چرا جامعه چنین هنری دارد. تبدیل کردنهای مداوم و تکراری آدمها و مکانها و زمانها، به نفع کدام مدیریت پنهانی جوامع است؟

زندانی انسانی بی انصاف نبود که بهانه بیاورد که مقتول و من، دو شخصیت متفاوت داشتیم. بهانه نمی آورد که او قبل از من سزاوار مرگ بود. مرگ متعلق به هر دویشان بود. اصلا مرگ متعلق به هرکسیت. او دلیل نمی آورد که در پس و پیش کردن آن، اختلالی پیش آورده است. اهل فلسفه بافی هم نبود که مثلا بگوید که چرا قانون به این مهمی باید بدست یک انسان بتواند تحریف گردد و گله بکند که این کار یک نوع مچ گیریست.

زندانی تا روبراه شدن پرونده فرصت داشت زنده بماند. او از زنده ماندنش خرسند بود، نه به این دلیل که کسی را کشته که حقش بوده، بلکه به این دلیل که مرگ خودش یک روزی باید فرا می رسید. حالا فرا رسیده اما دارد به تعویق می افتد و او دارد امتیاز اضافی برای زنده ماندنش می گیرد. او داشت به این نتیجه می رسید که طرفِ حقِ ماجرا، بوده و خداوند به این ترتیب قصد دارد سر همین دنیا به او پاداش بدهد.

دلیل دیگری هم برای شاد ماندن وجود داشت. مرگ معنائی را که برای مقتول و خانواده اش داشت برای او نداشت. مرگ آنها از بنیان با هم فرق داشت. مرگ مقتول اتفاق ناگواری بود که بعد از شکنجه نصیبش شده بود. اما مرگ خودش، تنها یک انتقال از زندانی دور و ناآشنا به زندان شهر خود بود. یک پاداش برای رفتار خوبش. بعید نبود در شهر خودش فامیل برای نجاتش تلاش بیشتری بکنند و درنهایت او آزاد گردد.

چی کسی مرا باید پیدا کند و به چه کسی تحویلم بدهد؟ من نسبت به چه چیز یا کسی گم شده ام؟

گم شدنم مشکل بزرگیست اما مشکل بزرگتر، آنست که وقتم دارد از دست می رود. من دارم در همین سرگردانی غربت وقت می گذرانم و این دارد جزئی از زندگی ام محسوب می شود. مانند گمشده ای که در جزیره ای مانده و سراسر وقتش را همراه با زندگی، منتظر است. منتظر پیدا شدن.

من می خواهم پیدا شوم. محدوده ی گمشدنم برایم نامعلوم است. کسی که مفقود می شود وارد محیطی ناآشنا می شود اما من همینجا، در جائی که باید پیدا شوم، گم شده ام.

کفر اگر نگفته باشم، اینست کار و مکام ما با خدا.

این مقدمه ی بی ربط، عامل ایجاد این سوال در ذهنم شد که اگر قلبهای عاشق و معشوقی را طی عمل جراحی ای باهم جابجا کنند، باز هم عاشق و معشوق باقی می مانند؟

با خودم گفتم حتما منظور دوستم این است که ما شیرینی را درونمان تزریق می کنیم، درحالیکه آنها شیرینی وجودشان را بیرون می ریزند؟

درنهایت پیش خودم نتیجه گرفتم که می شود به زور برای سخنان دوستانمان منظورهائی نسبت دهیم که متفاوت با منظورشان است. این می تواند سبب تحریف شخصیتشان شود و مسلما حس خوبی خواهد داشت.

وقتی آنان که از مردن هراس دارند، مرگ را برای تو مصلحت می دانند، وقتی زندگی را مزاحم مردنت تشخیص می دهند و تو حق نظر نداری چون مورد مشورت توئی، آنگاه مرگ به سویت خیز برمی دارد. مرگ مانند مایعی به سوی سراشیبی وجود تو سرازیر می شود. مرگ در جوی ایجاد شده توسط مصلحت اندیشان از روی تو جریان می یابد و تو را دربر می گیرد. این مرگ، مرگ نابهنگام نام دارد.

مرگ حیرانت باشد. قرار نیست سراغت بیاید اما تو را سراغش بدرقه می کنند. مرگ مهمان ناخوانده ای دارد باز.

تو را که رمقی نداری، به سمت مردن هل می دهند. معلوم است که این سرچرخگی می آورد.

گاهي اين هزينه، سرمايه است و گاهي زيان. گاهي دل آدم سرمايه مي خواهد و گاهي زيان.

گاهي زيان، سرمايه مي گردد و گاهي سرمايه، زيان.

اينها مقدمات انتخاب من است. ولي من نه زيان مي خواهم و نه سرمايه. من آنچيزي را مي خواهم كه دارم.

کوچه ها دام و دربها چشم. من سرگردان دین و ایمان و تودرتوئی کوچه ها.

زمین یار و آسمان پروردگار.

او دو چشم نازک و تنی ول و رنجور. من مابین خود و خطا. مابین خطا و خدا.

حمد نماز یادت می آید؟ آن راز و نیاز به یادت هست؟ منت نعمت، مرگ و حیات، ظلمات قبر و ...؟!

دين و دنيا بهم در بهند. سوا كردنشان، كلاف گره كوري شده است. اصلا بايد سوا شوند تا من رسوا نشوم؟

اگر سعادت در اينست، من گناهكارم.

نه. شما بایستی خیلی متمرد باشید که این چنین بی پروا کفرگوئی می کنید.

دل را من تکه گوشت پر خونی می دانم که جزئی از اندامم است. اندام درونی خوفناک و دل بهم زنی که بوی نامطبوعش را پوستی منفذ دار، مانع می شود. دل را پنجی واژگون دیدن، دل را عشق نامه یا خانه ی عشق دانستن، سخیفانه است. دل تکه گوشتی لرزان و چندش آور است که می تپد. تپشش را تنفس عشق دانستن، سخیفانه است. لرزش دل را دلیل لرزش زمین دانستن، عاقلانه است. باید احساس را به بند کشید. شعر و شعور عشق را باید به گند کشید. اینها درسهائیست برای زنده ماندنی عزتمند. درسهائی که اشباح نامرئی اطرافمان مدام گوشزدمان می کنند.

مشتری ها مقابل چشمانش می لولند. هر وقت وارد بخشی از حدود بازار شوند، وارد میدانی از قلمروی فرضی اش، بنا به دلایلی متعلق به او خواهند شد. او حق مالکیت بر آنها دارد و می تواند مستعمره اش را چنان که دلخواهش است، اداره کند. در این قلمرو، آنها ارزشی براساس توانائی خرید بدست خواهند آورد. سطح طبقاتی خارج از مستعمره را از دست خواهند داد و بنابر معیارهای جدید طبقه بندی می شوند. آنها می توانند در طی مراوده ای کوتاه، رستگار یا به عقوبتی رقت انگیز گرفتار گردند.

فروشنده کنار در مغازه اش نشسته است و به مشتری ها زل می زند. برای چندمین بار سرتا پایشان را ورانداز می کند. او گناهکار است اما برای توبه روالی دیگر دارد. روالی که با خارج از مستعمره اش تفاوت دارد. او می تواند با خواهر، مادر، برادر یا پدرجان خواندن مشتری ها یا با تخفیف دادنی سخاوتمندانه، این لکه ی گناه را از خود بشوراند.

نشسته است کنج در مغازه اش. خسته و منتظر تا پیش از آنکه تقی به توق سامان مستعمره اش بخورد، چراغی از زندگی خانواده اش را روشن نگاه دارد.

اما نهایتش باز من محکوم شدم به آنچه نمی دانم چیست. به زن بودن، به مرد بودن، به شیطان بودن، به خواب بودن، به دوزخی بودن و ... .

حضورش را حس می کنم. همین نزدیکی هاست. مقابلم یا پشت سر یا در آن راسته یا آن یکی دیگر. باید راه بروم. قانون این است. باید راه بروی تا بیابیش. راه می روم. او هم راه می رود. پیدا کردنش کار سختی نباید باشد. به شرطیکه سرت ریاکارانه از ترس شک دیگران پائین به زمین و اجناس خیره نگردیده باشد و اینکه ندانی چه لباسی پوشیده است، چه سنی دارد، قدش چیست و ندانی همراه کیست، دست مردی در دستش است یا با مادری زیرک همراه است، این ها کارت را سخت می کند. مجبوری سرت را برگردانی. خیره شوی به هر کس. سرت را جستجو گرانه بچرخانی. می دانی که حالا دیگر ایرادی ندارد. کسی را میان جمعیت گم کرده ای. اما آن کس فرضی و آن گمشده ی واقعی هیچکدامشان را نمی یابی. او شبیه همه ی کسان غریبه ای که اطرافت می لولند نیست. وقتی نمی یابی اش، وقتت تنگ می شود. باید بروی. باید شهر را ترک کنی. شهر ناآشنای نامحرم را. به سمت غروب از شهر بیرون می آئی و همراه غریبه های دیگر وارد جاده ی همیشگی می شوی.